کتابخانه علامه دهخدا باغبادران

روز کودک روزي است که براي يادبود و افتخار کودکان شناخته شده است. کشورها و سازمانهاي بينالمللي مختلف، روزهاي متفاوتي را بهعنوان روز کودک اعلام کردهاند و آن را جشن ميگيرند. سازمان ملل متحد، 20 نوامبر (29 آبان) را روز جهاني کودک اعلام کرده است. مجمع عمومي سازمان ملل در چنين روزي در سال 1959 اعلاميه حقوق کودک و در سال 1989 نيز کنوانسيون حقوق کودک را تصويب کرد. روز 1 ژوئن هم در سال 1949در نشست اتحاديه بينالمللي دمکراتيک زنان در پاريس بهعنوان روز بينالمللي کودک اعلام شد و در شوروي بهعنوان روز کودک شناخته شد و در بسياري از کشورها هم بهعنوان روز کودک تعيين شد.

روز عرفه

نهم ذيحجه را ‌روز عَرَفه گويند. از احکام آن در بابهاى طهارت، صلات، صوم و حج سخن گفته‌اند.

روز عرفه از روزهاى با فضيلت است. اشتغال به دعا پس از نماز ظهر و عصر و نيز اجتماع مردم جهت دعا در اين روز استحباب دارد

بلکه دعا در روز عرفه از روزه افضل است؛ از اين رو، چنانچه روزه موجب ضعف انسان از دعا گردد، کراهت دارد؛ ليکن در صورتى که موجب ضعف نشود مستحب است.

از ديگر اعمال مستحب روز عرفه، زيارت امام حسين عليه السّلام

عتق عبد در ‌روز عَرَفه

آزاد کردن برده در شب و روز عرفه

نماز مخصوص ‌روز عَرَفه

خواندن دو رکعت نماز پس از نماز عصر و قبل از شروع به دعا زير آسمان و اعتراف به گناهان

نماز مخصوص براي حاضر در عرفات

خواندن صد رکعت نماز براى کسى که در عرفات است با حمد و توحيد و ختم آن با آية الکرسي

غسل ‌روز عَرَفه

غسل، و افضل انجام دادن آن هنگام زوال است

صدقه دادن در ‌روز عَرَفه

و صدقه دادن که پاداشى مضاعف از ديگر ايّام دارد

حاجت خواستن از غير خدا در ‌روز عَرَفه

حاجت خواستن از غير خدا در روز عرفه مکروه است.

وقوف به عرفات در ‌روز عَرَفه

از مناسک حج، وقوف به عرفات از ظهر روز نهم ذيحجه تا غروب آفتاب است.

جمع بين نماز ظهر و عصر در ‌روز عَرَفه

جمع بين نماز ظهر و عصر در اول وقت براى کسى که در عرفات است، استحباب دارد. در اين صورت، اذان نماز عصر ساقط خواهد بود؛ ليکن در اينکه سقوط آن به نحو رخصت است يا عزيمت، اختلاف مى‌باشد. بنابر قول به عزيمت، اذان نماز عصر مشروعيت ندارد، بلکه بدعت و حرام است.

قطع تلبيه در روز عَرَفه

مستحب است محرم پس از بستن احرام، تلبيه را تکرار کند، ليکن به تصريح برخى، بر کسى که احرام حج بسته، واجب است ظهر روز عرفه تلبيه را قطع کند.

وظيفه امير الحاج در روز عَرَفه

مستحب است امير الحاج در روز عرفه براى حاجيان سخنراني کند و آنها را با اعمال و مناسک آشنا سازد.

بيتونه در مني در شب عرفه

بر حاجي مستحب است شب عرفه به مني‌رفته، تا طلوع فجر در آن جا بيتوته نمايد و به طاعت الهي- از قبيل نماز، دعا و ذکر مشغول گردد.

شوراي عالي انقلاب فرهنگي، بنا بر پيشنهاد شوراي فرهنگ عمومي 18 تير را به عنوان روز رسمي ادبيات کودک و نوجوان در کشور اعلام کرده است. روزي که مقارن با روز درگذشت مهدي آذريزدي نويسنده و بازنويس خوب کشور ايران در 18 تير سال 1388 شمسي بود و اين روز  بر اساس جلسه 717 شوراي عالي انقلاب فرهنگي از سال 1392 شمسي در تقويم رسمي کشور ايران به عنوان «روز ادبيات کودک و نوجوان» ثبت شد.

دهه کرامت،دهه اول ماه ذی‌العقده است و آغازش با ولادت حضرت معصومه(علیهالسلام) و پایانش با ولادت حضرت ابوالحسن علی بن موسی‌الرضا(علیه السلام) می‌باشد.
این دهه یادآور بسیاری از مطالب عالی و مفاهیم بلند و سازنده و ارزشمند است. دهه کرامت یادآور لطیف‌ترین علائق و مهر و وفاهای کم‌نظیر یک خواهر نسبت به مقام شامخ و معنوی برادر است.
مهر و وفایی که خواهر مهربان و دلداده را به هجرت وادار نموده و غربت و بیماری و مرگ در فصل جوانی را برای او آسان کرده است.
دهه کرامت تداعی کننده عزم و قاطعیت و اراده آهنین زنان بزرگ و بانوان و الامقام و گرانقدر جهان می‌باشد.
تمام مفاهیم سازنده‌ای که ما در فرهنگ اسلامی داریم در این دهه تداعی می‌شوند چرا که حرم حضرت معصومه و امام رضا (علیهماالسلام) کانون دعا و قرآن و نیایش و ... است.
دهه کرامت یادآور تمام خوبی‌هاست. و یادآور جمال انسانی است.

حضرت معصومه (سلام ا... عليها) در شهرمدينه ديده به جهان گشود و تا سن 6 سالگي درسايه ي مهر و محبت پدر رشد و کمال يافت و مادرش نجمه کنيزي بود که ازديار مغرب به خانواده ي  وحي راه يافته و علوم اسلامي را در اين منبع وحي فرا گرفته و افتخار همسري امام موسي بن جعفر (عليه السلام) راپيداکرد .

گرد يتيمي

خفقان حاکم درزمان هاوران الرشيد باعث شدکه هنوز 6 بهاراززندگي حضرت معصومه (سلام ا... عليها) نگذشته ، خبر زنداني  شدن پدر را براي دومين و آخرين بار بشنود . او چهارسال در انتظار قدوم پدر نشست و بالاخره خبر جانگداز شهادتش را شنيد.

دوري از برادر

درسال 183 هجري قمري که پدررا ازدست داد که چشم اميدش به برادرش امام رضا (عليه السلام) بود. سال 200  امام رضا (عليه السلام) با تهديد و اجبارمامون  به مرو سفر فرمود . حضرت معصومه (سلام ا... عليها) که در 27 سالگي به سر مي برد سخت ترين لحظات را درک مي کرد ، به ويژه وقتي ازبرادرش شنيد که ديگر ازاين سفر بر نمي گردد.

شوق ديدار

يک سال ازمسافرت اجباري امام رضا (عليه السلام) مي گذرد که حضرت معصومه (سلام ا... عليها) نامه اي ازبرادر دريافت مي کند و تصميم مي گيرد به ديداراو برود.

کاروان حضرت معصومه (سلام ا... عليها) مسير خود را به شوق ديدار برادرطي مي کرد تا به ساوه رسيد ، ماموران عباسي که همه جا درکيمن اهل بيت بودند وقتي خبر ورود کاروان را شنيدند به آنان حمله کرده و 22 نفر از همراهان حضرت را به شهادت رساندند .

انتظار قدوم نور درقم

تا قم چقدرراه است ؟ اين سخني بود که حضرت پس ازبيماري به زبان آورد. وقتي به او گفتند : ده فرسخ ، حضرت دستور حرکت را صادر فرمودند  بالاخره به شهر قم که شهر تشيع بود رسيدند. موسي بن خزرح و عده ائي ازمحبان اهل بيت استقبال شتافتند و موسي حضرت را به خانه خود آورد ... تن رنجور و احتمالا مسموم آن حضرت طاقت ادامه سفررا نداشت .

17 روزي که درقم بود به رازو نياز با معبود خويش مشغول بود تا اينکه در سن 28 سالگي به سويش پرکشيد و مورخين روز وفاتش را دهم يا دوازدهم ربيع الثاني سال 201 نقل کردند .

جايگاه حضرت معصومه (سلام ا... عليها)

لقب « معصومه » را امام رضا (عليه السلام) به خواهر خود عطا فرمود : آن حضرت درروايتي فرمود : « من زارالمعصومه بقم کمن زارني » هرکس معصومه رادرقم زيارت کند مانند کسي است که مرازيارت کرده است .

عيد فطر روز اول ماه شوال و در پايان ماه رمضان است. عيد فطر از مهمترين جشن ها و اعياد مسلمانان است . دراين روز روزه حرام است . و مسلمانان نماز عيد برگزار مي کنند ، بر خلاف ماه هاي شمسي که روزهاي آن هميشه مشخص است  ماه  هاي  قمري  ابتدا و انتهايش  با ديدن ماه  فهميده   مي شود. تعيين روز عيد فطر با رؤيت هلال ماه به وقوع مي پيوندند. همواره در کشورهاي مسلمان بر حسب موقعيت مکاني آن کشور ، رؤيت هلال ماه اول شوال  و روز عيد فطر متغير است. در ايران بطور عمده تعيين عيد فطر بر عهده ولي امر مسلمين است .

از سنت هاي مسلمانان در روز عيد فطر، تکبير است. تکبير در روز عيد فطر، برگرفته از آيه اي از قرآن است و پيش از نماز عيد فطر و شروع خطبه در خانه ها و کوچه و بازار خوانده مي شود: که خيلي زيبا و خوش آهنگ است. الله اکبر – لااله الا الله – ولله الحمد – الحمد الله علي ما هدينا- ( ما به خاطر اين که به راه راست هدايت شده ايم، خدا را سپاس مي گوييم.)

عيد فطر يکي از اعياد دين اسلام است وبه اين علت که در پرتو اطاعت يک ماه مبارک رمضان، صفا و پاکي فطري نخستين به روح و جان باز مي گردد وآلودگي ها که بر خلاف فطرت است، از ميان        مي رود، عيد فطرگفته شده است. در شرع اسلام براي عيد فطر، احکامي چون پرداخت زکات فطره قرار داده شده است که کمکي به محرومان و مستضعفان مي شود. کساني که در ماه رمضان روزه گرفته اندو اندکي از درد و رنج محرومان را درک کرده اند در روز عيد مقداري هرچند ناچيز با پرداخت زکات فطره به مستضعفان کمک مي کنند. البته اين حق آنهاست. اصلاً در قرآن نوشته : در اموال شما حق مشخصي براي محرومين وجود دارد. پس بهتراست بگوييم که ما در عيد فطر مقداري از حق محرومان را به آنها مي دهيم.

زمان پرداخت فطريه تا غروب شب عيد فطر است و تأخير پرداخت آن به بعد از نماز عيد جايز نيست. رسول خدا (صلي الله عليه و آله و سلم)  همواره در روزهاي عيد فطر پيش از رفتن به مصلي براي اداي نماز عيد، زکات فطره را بين فقرا تقسيم مي کردو  اين آيه را مي خواند.« قد افلح من تزکي و ذکر اسم ربه فصلي»

نماز عيد فطر و قربان در زمان حضور امام ( عليه السلام) واجب است و بايد به جماعت خوانده شود و در زمان ما که امام معصوم (عليه اسلام ) غايب است، مستحب مي باشد و مي شود آنرا به جماعت يا فرادي خواند . ولي به قصد رجاء مانع ندارد، نماز عيد فطر و قربان دو رکعت است.

قيام 15 خرداد، نقطه عطفي در تاريخ مبارزات ملت ايران به رهبري حضرت امام خميني (قدس سره) است. در سحرگاه 15 خرداد 1342 شمسي، عوامل رژيم شاه به خانه ساده و بي‌آلايش حضرت امام (قدس سره) در قم يورش بردند و او را که در روز عاشوراي حسيني در 13 خرداد در مدرسه فيضيه قم، طي سخنان کوبنده‌اي پرده از جنايات شاه و اربابان آمريکايي و اسرائيلي او برداشته بودند، ‌دستگير و به زنداني در تهران منتقل کردند. هنوز چند ساعتي از اين حادثه نگذشته بود که خيابان‌هاي شهر قم زير پاي مردان و زنان مسلمان و انقلابي که به قصد اعتراض از خانه‌هايشان بيرون آمده و به حمايت از رهبرشان فرياد برآورده بودند، به لرزه در آمد. همين صحنه در تهران و چند شهر ديگر به وجود آمد. تظاهرات مردم رژيم را سخت به وحشت افکند و براي سرکوب اين قيام تاريخي به اسلحه روي آورد. در اين روز، حدود 15 هزار نفر مسلمان انقلابي به خاک و خون کشيده شدند و بدين ترتيب، تاريخ ايران اسلامي در روز 15 خرداد، ورق خورد و فصل جديدي در رويارويي مستضعفان با مستکبران گشوده شد. پس از اين واقعه در تهران و قم و ساير شهرها دولت به دستگيري و محاکمه روحانيون و مردم ادامه داد. زندان‌ها از روحانيون و بازاري‌ها و کسبه پر شد و عده‌اي نيز محاکمه و اعدام شدند. جريان 15 خرداد هر چند به ظاهر، با سرکوب خونين به نفع شاه تمام شد اما در حقيقت ماهيت رژيم ستمشاهي را بيش از پيش براي همگان آشکار کرد و نقطه آغازي براي توفان عظيم انقلاب اسلامي گرديد که ظرف 15 سال با مجاهدت و ايثار و جانبازي عده زيادي از حق طلبان و مجاهدان راه خدا به پيروزي رسيد و تار و پود رژيمي که اقتدار خود را در وابستگي به ابرقدرت‌ها و نيروي نظامي مي‌دانست مانند تار عنکبوت از هم گسست.

امام خميني در20 جمادي الثاني سال 1320 (هـ ق)، همزمان با سالروز تولد حضرت زهرا(سلام ا... عليها)، درشهرستان خُمين ، به دنيا آمد. اوهرگز پدرش را نديد ، چون پنج ماه قبل از تولد ، پدرش به شهادت رسيده بود. سرپرستي او وديگر خواهران و برادرانش را مادر و عمه شان برعهده داشتند.امّا هنگامي که امام خميني هنوز حتي پانزده سال تمام را هم نداشت ، براثر بيماري ، ابتدا عمه و بعد ازمدّتي نيز مادرش درگذشتند. به اين ترتيب ، قبل ازآنکه دوران نوجواني را طي کند ، به طور کامل يتيم شد .

امام تا آن روز، تحصيلات فارسي آن زمان را درمکتبخانه ها تمام کرده بود و خوشنويسي را نيز درنزد يکي ازاساتيد فن ، آموخته بود .

امام تحصيلات علوم ديني را از پانزده سالگي آغاز کرد و بعدازسالها تلاش پيگير و تحمل سختيهاي فراوان درحوزه ها ، توانست اين علوم را تا کاملترين درجه ي اجتهاد ، ادامه دهد. او علاوه برمقام ممتازي که درعلم «فقه» به دست آورد ، درعلوم ديگري مثل فلسفه ، حکمت و عرفان هم ، سرآمدِ ديگران شد و سالها اين موضوعها رادرحوزه هاي علمي قم و نجف درس داد . اشتغال به درس و بحث ، هيچوقت باعث نشد امام ازمسائل روز غافل بماند و نسبت به ظلم و ستم حاکمانِ وقت، بي تفاوت باشد.

شب نيمه ماه رمضان سال سوم ه‍دومين امام شيعيان حضرت ابو محمد حسن بن على بن ابى طالب (عليه السلام ) در شهر مدينه به دنيا آمد.

القاب آن حضرت : سيد، سبط، امنى ، حجت ، بر، نقى ، زكى ، مجتبى ، زاهد.

رنگ مباركش سرخ و سفيد، ديدگان مباركش گشاده و چشمانش مشكى بود. گونه مباركش هموار و محاسنش انبوه و موى سرش مجعد بود. گردن مبارك در نور و صفا ماننده نقره صيقل زده ، ميانه بالا و شانه هايى گشاده داشت و از همه مردم خوشروتر بود. خضاب بسيار مى كرد و بدن شريفش ‍در نهايت لطافت بود.

در روز هفتم ولادت آن حضرت ، مادرش فاطمه زهرا (عليها السلام ) آن مولود مبارك را در پارچه حريرى كه جبرئيل (عليه السلام ) آن را براى پيامبر (صلى الله عليه و آله ) از بهشت آورده بود، پيچيد و خدمت رسول گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله ) آورد، و آن حضرت نام مباركش را حسن نهاد و گوسفندى براى حضرتش عقيقه نمود

در اين روز حضرت خديجه كبرى (عليها السلام ) از دنيا رحلت فرمودن. اين قول بنابر نقل 45 روز بعد از رحلت جناب ابوطالب (عليه السلام ) است . اقوال ديگر در رحلت آن حضرت چنين است : 23 رجب ، 27 رجب ، آخر رجب ، اول ماه رمضان ، 12 ماه رمضان . آن حضرت بعد از حضرت ابوطالب (عليه السلام ) به سه روز فاصله و به قولى يك ماه و به قولى 45 روز و به قولى 50 روز وفات كرده است .

آن حضرت نخستين همسر پيامبر (صلى الله عليه و آله ) بود، و تا خديجه (صلى الله عليه و آله ) زنده بود نبى گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله ) همسرى اختيار نفرمود. سبقت به اسلام و خدمات او به پيامبر (صلى الله عليه و آله ) زياده از آن است كه ذكر شود. در فضيلت آن حضرت همين بس ‍كه والده مكرمه حضرت صديقه طاهره (عليها السلام ) است ، و همه ذرارى پيامبر (صلى الله عليه و آله ) به ايشان منتهى مى شوند.

آن حضرت هنگام رحلت چند وصيت به پيامبر (صلى الله عليه و آله ) نمودند، و با آن همه فداكارى و انفاق مال ، به پيامبر (صلى الله عليه و آله ) عرض كردند: ((يا رسول الله ، مرا ببخشيد كه در حق شما كوتاهى كردم )). پيامبر (صلى الله عليه و آله ): ((حاشا و كلا! من از شما تقصيرى نديدم ، بلكه منتهاى سعى و كوشش خود را در حق من نمودى . شما در خانه من زحمات زيادى را متحمل شدى . اموالت را در راه خدا بذل و بخشش نمودى )).

آنگاه خديجه (عليها السلام ) عرض كرد: يا رسول الله ، شما را وصيت مى كنم به اين دختر و به حضرت فاطمه (عليها السلام ) اشاره نمود اين دختر بعد از من يتيم و غريب است . كسى از زنهاى قريش او را اذيت نكند. كسى به صورت او لطمه اى نزند، به روى او داد نزند و مكروهى نبيند.

آن حضرت اولين زنى است كه پيامبر (صلى الله عليه و آله ) را تصديق نمود، و اول زنى است كه در مكه با رسول خدا (صلى الله عليه و آله ) نماز جماعت خواند، و اول زنى است كه ايمان خود را در مكه در ميان مشركين اظهار نمود، و اول زنى است كه در مقابل دشمن از رسول خدا (صلى الله عليه و آله ) دفاع نمود و تمام اموال خود را به پيامبر (صلى الله عليه و آله ) بخشيد، و اول زنى است كه ايمانش با قبول ولايت امير المؤ منين (عليه السلام ) به درجه كمال رسيد

ابوالقاسم فردوسي توسي سخن‌سراي ايراني و سراينده شاهنامه حماسه ملي ايران است. وي در سال 329 قمري به دنيا آمد. فردوسي را بزرگ‌ترين سراينده پارسي‌گو دانسته‌اند. فردوسي در شاهنامه از دودمان‌هاي پادشاهي پيشداديان و کيانيان و اشکانيان و ساسانيان نام برده‌است. آثار ديگري نيز به فردوسي نسبت داده شده‌است که بيشتر مردود دانسته‌اند. شناخته‌شده‌ترين آن‌ها مثنوي يوسف و زليخا و گرشاسب‌نامه و هجونامه‌اي عليه سلطان محمود است. آثار فردوسي نه تنها در ايران، بلکه در بسياري از کشورهاي ديگر مورد تحقيق و بررسي قرار گرفته‌است؛ و در دانشگاه‌هاي معروف دنيا از جمله دانشگاه کمبريج انگلستان و ديگر دانشگاه‌هاي اروپايي و آمريکايي مورد مطالعه قرار گرفته‌است و جديدترين تحقيقات درباره شاهنامه در مرکز مطالعات خاورميانه و اسلامي دانشگاه کمبريج منتشر شده‌است. در ميانه نوروز 1385 شمسي، ترجمه تازه‌اي از شاهنامه به زبان انگليسي در آمريکا منتشر شد. ديک ديويس پديدآورنده اين نسخه جديد ـ که پروفسور زبان و ادبيات فارسي دانشگاه اوهايوي آمريکا و عضو انجمن سلطنتي ادبيات است ـ با ارائه اين ترجمه جديد نوروز ايراني را جشن گرفت. وي در سال 416 قمري در توس خراسان، چشم از جهان فرو بست.

جنبش تحريم توتون و تنباکو و فتواي تاريخي ميرزاي شيرازي از مهمترين رويدادهاي تاريخ معاصر مي باشد. جريان از اين قرار بود که ناصرالدين شاه در سفر سوم خود به اروپا در اثر ولخرجي هاي زياد و عياشي ها، پول‌هايش تمام شد و چون ديگر پولي در بساط نداشت امتيازي را در زمينه کشت، توزيع و فروش توتون و تنباکو به يکي از مشاوران و نزديکان نخست وزير انگليس به نام «ماژور تالبوت» واگذار کرد و در مقابل 25 هزار ليره دريافت کرد. مطابق اين قرارداد کمپاني «رژي» بايد سالانه 15 هزار ليره به صندوق دولت ايران واريز مي کرد و در مقابل کشت و فروش توتون و تنباکو را در انحصار خود مي گرفت يعني از زارعان ارزان مي خريد و گران مي فروخت در جريان امضاي اين قرارداد عده اي از درباريان خصوصا امين السلطان، صدر اعظم، با دريافت رشوه هايي، نقش ايفا مي کردند. در مقابل اين قرارداد، مردم شهرهاي مختلف به رهبري روحانيت به مخالفت و مقابله پرداختند و جنبش هايي در شيراز, به رهبري «سيد علي اکبر فال اسيري» در تبريز به رهبري «حاج ميرزا جواد آقامجتهد» در اصفهان، به رهبري «حاج شيخ محمد تقي آقانجفي» (که اولين بار حکم تحريم تنباکو را صادر کرد) و در تهران به رهبري ميرازي آشتياني برپا شد که با سرکوب دولت مواجه شد و عده اي از علما تبعيد شدند.